Hafan

Pontio’r Bwlch Gwledig:  Technoleg Gynhwysol yng Nghefn Gwlad

Mae  Ysgol Gyfrifiadureg Prifysgol Nottingham ac yr Adran Gyfrifiadureg Prifysgol Abertawe wedi derbyn grant o £365K gan raglen Economi Digidol Cyngor Ymchwil y DU, tuag at brosiect ar y cyd gwerth bron i £1 miliwn.

Mae’r prosiect dwy flynedd, sy’n dwyn y teitl ‘Pontio’r Bwlch Gwledig’, yn gydweithrediad rhwng y ddwy brifysgol, Arolwg Ordnans, Cyngor Cefn Gwlad Cymru a Hwb Ymchwil Economi Digidol Horizon Cyngor Ymchwil y DU ym Mhrifysgol Nottingham a dechreuodd ar Hydref 1, 2010.

Gan ganolbwyntio ar ddosbarthiad mynediad anghyfartal i wasanaethau digidol ar draws y DU a’r rhaniad amlwg rhwng y wlad a’r dref, bydd partneriaid y prosiect yn ymchwilio’r ffactorau sy’n gyfrifol am y gwahaniaeth hwn ac yn datblygu gwasanaethau mapio digidol mewn amgylcheddau trefol a gwledig.

Esboniodd Dr Alan Chamberlain o Labordy Realiti Cymysg Prifysgol Nottingham: “Mae gwasanaethau mapio digidol presennol yn canolbwyntio’n bennaf ar amgylcheddau trefol. Mae Google Maps, er enghraifft, yn cynnig golygfeydd cyfoethog o leoliadau trefol, ond mae golygfeydd tebyg o lefydd gwledig i bob pwrpas ar goll.”

Bydd tîm y prosiect yn ceisio mynd i’r afael â’r anghydbwysedd digidol drwy ddatblygu gwasanaethau mapio arloesol, a fydd yn ehangu ystod eang o weithgareddau a fydd yn cynnal yr economi gwledig, megis cerdded, seiclo, canŵio a gwylio adar.

Yn benodol, bydd y prosiect yn creu mapiau cymunedol a fydd yn ymgysylltu â chefn gwlad a gwasanaethau data newydd a fydd yn galluogi unigolion i fewnosod a/neu gael mynediad at gynnwys digidol yn y maes.

Drwy ddatblygu’r gwasanaethau hyn yn y gwyllt gyda defnyddwyr potensial y dechnoleg, bydd yr ymchwil yn darparu cynllun penodedig ar gyfer maes ehangach ac yn helpu i gwrdd â gofynion y bobl hynny sy’n byw yng nghefn gwlad ac yn ymweld â chefn gwlad.

Dywedodd yr Athro Matt Jones, o Labordy Technoleg Rhyngweithio’r Dyfodol (FIT) Prifysgol Abertawe: “Mae’r Adran Gyfrifiadureg a’r Labordy FIT yn adnabyddus yn rhyngwladol am waith ym maes rhyngweithio dyn a chyfrifiadur ac mae hwn yn gyfle ardderchog i roi’r arbenigedd hwn ar waith yn agos i gartref yng Nghymru. Rydym yn edrych ymlaen at gael gweithio gyda’n partneriaid ar y prosiect i ddyfeisio ffyrdd newydd o gasglu a rhannu profiadau a ddysgwyd ar leoliad.

“Byddwn yn canolbwyntio ar archwilio dyfeisiau a gwasanaethau symudol a fydd yn caniatáu i bobl gynrychioli’r lleoliadau o’u cwmpas mewn ffyrdd personol ac ystyrlon.”

Gobeithir y bydd llunio’r “offerynnau ubicomp gwledig” a arweinir gan ddefnyddwyr yn caniatáu i bobl greu a rhannu mapiau cymunedol sy’n adlewyrchu eu diddordebau a’u pryderon. Er enghraifft, bydd defnyddwyr yn gallu dylunio mapiau o’u hoff lwybrau troed trwy’r wlad.

Caiff y llwybrau hyn eu hestyn gan ddata GPS a chynnwys cymunedol sy’n berthnasol i bwyntiau gwahanol ar eu llwybr. Gellir hefyd ychwanegu tagiau a chynnwys i lwybrau defnyddwyr eraill, gan ychwanegu at y gronfa wybodaeth gyffredinol.

Bydd y cit offer hefyd yn caniatáu mynediad at gynnwys a modd i ychwanegu at gynnwys, drwy arddangosfeydd yn y canolfannau ymwelwyr, ar-lein a thrwy ffonau symudol. Bydd ‘Pontio’r Bwlch Gwledig’ hefyd yn creu cyfres o offerynnau a fydd ar gael yn agored i ganiatáu i bobl gipio profiadau, cynrychioli profiadau gwledig a’u rhannu.

Meddai John Hand, Pennaeth rhaglen Economi Digidol RCUK, “Mae’r prosiect hwn yn enghraifft wych o osod defnyddwyr technoleg wrth wraidd y prosiect ymchwil. Bydd cynnwys cymunedau lleol ac ymwelwyr yn y prosiect yn ffordd wych o sicrhau y bydd y dechnoleg a’r gwasanaethau sy’n deillio ohono’n berthnasol ac yn ddefnyddiol i’r rhai hynny a fydd yn elwa ohonynt.”

Bydd y gwaith yn digwydd yn y UNESCO safle Dyfi Biosphere/Biosffer Dyfi, canobwyntio ar Y Borth ac Ynyslas (Sir Ceredigion).

Am ragor o wybodaeth anfonwch e-bost at Alan.Chamberlain (@) Nottingham.ac.uk  yn Saesneg neu Gymraeg